Omdat je nooit weet wanneer je het nodig gaat hebben

Wie is de Mol – De Simulatie

Wie is de Mol is weer begonnen! En ook dit jaar zit er een app bij waarmee je punten kunt scoren.

Als wiskundige voel ik dan ook de verplichting om deze app te simuleren, en zo uit te vogelen wat (gemiddeld genomen) de beste strategie is om toe te passen. Ga ik op twee mensen stemmen? Ga ik altijd op drie mensen stemmen? Stem ik altijd op vier mensen, behalve voor de finale? We zullen het zien.

Hoe werkt de WIDM app? Voor de niet-ingewijden zal ik snel het systeem uitleggen. Je begint met 100 punten. Je kunt, tot het moment dat de executie komt, die punten inzetten op kandidaten. Als jouw kandidaat niet uit het spel ligt aan het einde van de uitzending, worden jouw punten verdubbeld! Als jouw kandidaat wel uit het spel ligt, verlies je al je punten die je op desbetreffende kandidaat hebt ingezet.

Ik heb dit systeem in de computer gezet (met de programmeertaal R, eigenlijk bedoeld voor statistiek), en 1000 keer een serie Wie is de Mol laten simuleren. Vervolgens heb ik als graadmeter het gemiddelde aantal punten uit al die potjes genomen. (Als een bepaalde “strategie” gemiddeld meer punten haalt in al die 1000 potjes, is het een betere strategie.)

Hieronder leg ik precies uit wat ik heb gedaan en geprobeerd. Als je dat niet wilt weten of een fobie hebt voor grafieken, kun je skippen naar de resultaten.

Opmerking: elk jaar rond Wie is de Mol?-tijd wordt dit artikel belachelijk vaak bezocht, en dit jaar is geen uitzondering. Ik ben daar natuurlijk heel blij mee ūüôā Maar bedenk wel dat dit artikel al even geleden is geschreven, dus mocht er iets onduidelijk zijn of niet kloppen, laat het dan vooral weten!

Eerste poging

De meest voor de hand liggende strategie is:

Je verdeelt de punten evenredig over personen.

Dus, strategie 1 is dat je altijd één persoon kiest, strategie 2 als je altijd twee personen kiest, en zo door.

De resultaten zijn als volgt:

Wat is dit?

  • Het zwarte puntje geeft het verwachte aantal punten aan. Dus, strategie 2 is het beste.
  • Het rode puntje geeft het maximale aantal punten aan dat is gehaald in de simulatie. Met de eerste paar strategie√ęn kun je zoveel punten halen dat ze buiten het plaatje vallen. (Want ja, als je vanaf het begin elke keer de mol koos, heb je alle punten!)
  • Het blauwe puntje geeft het minimale aantal punten aan. Andersom zijn de eerste strategie√ęn dus ook het meest risicovol, omdat je zomaar met geen of nauwelijks punten over kunt blijven.

Dus als we hierop afgaan kun je in ieder geval het beste nooit over 4 of meer kandidaten spreiden.

Tweede poging

Maar, in de finale vallen in zekere zin 2 kandidaten tegelijkertijd af. Dus dat is anders! De vraag is: maakt het dan uit of je jouw strategie aanpast?

Dus, we beginnen nu met dezelfde strategie√ęn, maar in de finale doet men iets anders:

  • Strategie 1: Men kiest √©√©n kandidaat
  • Strategie 2: Men kiest twee kandidaten
  • Strategie 3: Men kiest drie kandidaten

Dit zijn respectievelijk de resultaten:

Het maakt eigenlijk nauwelijks verschil, waar ik een beetje treurig om ben ūüôĀ

Sterker nog, gemiddeld krijg je de meeste punten als je altijd 2 kandidaten kiest, en in de finale maar kandidaat. Maar ja, dan heb je ook een kans van 1 op 3 dat je eindigt met 0 punten, omdat je uiteindelijk niet de mol kiest. Dat is een beetje t√© risicovol voor mij.

Derde poging

Toen zag ik iets heel interessants! In mijn simulatie wisselt men alleen van keuze als men iemand fout heeft. Dus, als de computer iemand kiest die uiteindelijk afvalt, herverdeelt hij zijn punten – en anders niet.

Ik stelde in dat de computer altijd vlak voor de finale zijn keuzes moet heroverwegen, en wat denk je? Al onze lievelingsstrategie√ęn faalden.

Zoals je ziet zijn alle strategie√ęn nu ineens (ongeveer) even goed. Blijkbaar is het niet verstandig om te wisselen voor de finale, als je het tot dan toe steeds (of meestal) goed had.

Waarom? In de vorige rondes viel geen van je keuzes af, en dat maakt de kans steeds groter en groter dat daadwerkelijk een van hen de mol is. Als je dus voor de finale wisselt, is de kans groot dat je juist weggaat van de mol, en je punten verspeelt.

Afhankelijk van hoeveel wiskundige kennis je hebt, klinkt de uitleg hierboven ofwel compleet logisch, ofwel compleet idioot. Een slimme geest zegt nu: “Nee Tiamo, het zou helemaal niet uit moeten maken. Alle mensen die over zijn hebben exact dezelfde kans om de mol te zijn. Dus wisselen of niet maakt geen enkel verschil!”

Tja, dat dacht ik ook … totdat ik erachter kwam dat het w√©l uitmaakte. Ik introduceer …

Een probleem

Er is een grappig wiskundig probleem dat hiermee te maken heeft, maar het op het eerste gezicht tegenspreekt.

Dit heet het Monty Hall probleem:

Stel je hebt een spelshow met drie deuren. Achter twee van de deuren zit een geit, achter de andere een dure auto. Je wilt natuurlijk de auto winnen (en niet de geit).

De presentator vraagt je om een deur te kiezen. Jij kiest een deur (zeg, bijvoorbeeld, deur 1), en tot je verbazing doet de presentator een andere deur open (zeg, bijvoorbeeld, deur 3). Achter die deur staat een geit.

Vervolgens zegt hij dat je nóg een deur mag kiezen. Hij belooft deze wél open te maken zoals jij hebt aangegeven.

Wat is dan het verstandigst? Dezelfde deur kiezen (deur 1), of van deur wisselen (naar deur 2)?

SPOILER: Het antwoord is dat je van deur moet wisselen.

Je kunt dit uitleggen door alle mogelijkheden langs te gaan, en te kijken in hoeveel daarvan de auto daadwerkelijk achter jouw originele deur zat. Dan zul je zien dat er, omdat er drie deuren zijn, meer kans is dat de auto niet achter de deur zit die je origineel koos. En dus is het slim om te wisselen. (Misschien moet ik hier een plaatje voor tekenen.)

Als je dit terug vertaalt naar WIDM, moet je juist wisselen elke keer als een kandidaat afvalt die jij niet had gekozen.

Een andere kandidaat die afvalt, is hetzelfde als die presentator die eigenwijs een andere deur opendoet om te laten zien “h√©, dit is de Mol dus niet!”

De app is natuurlijk ietsje anders. Je kunt bij de app meerdere kandidaten kiezen ( = je kunt je keuze spreiden), en dit probleem herhaalt zich voor elke aflevering, maar zelfs dan is de uitspraak waar. Je moet altijd wisselen. Het enige belangrijke is dat je niet terugwisselt naar je vorige keus. Elke ronde heeft de kandidaat die jij het langst niet hebt gekozen (en ondertussen ook niet is afgevallen) de grootste kans de mol te zijn.

Voorbeeld! Ik heb het even met de hand uitgewerkt. De resultaten zijn als volgt:

In de finale hebben de kandidaten de volgende hoeveelheid kans om de mol te zijn:

Kandidaat 1 (laten we zeggen “de persoon die je het minst gekozen hebt”): 40% kans
Kandidaat 2: 30% kans
Kandidaat 3: 30% kans

Een duidelijk verschil. De persoon die je het minste hebt gekozen, maar in de tussentijd niet uit het spel is gegaan, is 10 procentpunt waarschijnlijker de mol dan de anderen!

Als laatste wil ik dus de Monty Hall-strategie proberen. Als géén van jouw gekozen kandidaten is afgevallen, kies jij juist andere kandidaten, en dan het liefst degene die je het langst niet meer had gekozen.

Belangrijke opmerking! Het was op dit moment dat ik besefte dat ik een ronde teveel deed in mijn simulatie. Dus, alle voorgaande resultaten moeten gedeeld door 2. Om het netjes te houden, hier een plot van de vorige strategie, maar dan met de juiste code waarin ik geen stomme fouten maak enzo.

Zo! Dan nu eindelijk de resultaten van de Monty-Hall methode:

Jup, dat werkt :p Veel beter dan dit gaat het niet worden ben ik bang.

De vorige beste strategie was “zet altijd in op twee willekeurige kandidaten”, met ongeveer 4500 punten als gemiddelde. (Nogmaals sorry van mijn fout, maar je moet dus al die vorige resultaten door twee delen, omdat ik een ronde teveel had ingevoerd.)

Deze strategie heeft als hoogste gemiddelde zo’n 10000 punten. Dus ik nomineer dit als de beste strategie!

Conclusie

Om het nog even te herhalen:

Zet in op 2 à 3 mensen.
Als je het juist hebt, switch dan na elke ronde naar geheel nieuwe mensen.
=> Kies hiervoor de mensen die je het langste niet meer hebt gekozen.
Als je het niet juist hebt, maakt het niks uit. Volgende aflevering beter!

Dit lijkt misschien counterintu√Įtief, maar zoals mijn simulatie (en een wiskundig verhaaltje) aangeeft werkt het wel degelijk het beste.

Maar, wat nou als ik de punten niet gelijk verdeel over mensen? Dat maakt in de simulatie niet uit, aangezien jij niet weet wie de mol is, dus elke kandidaat heeft evenveel kans om eruit te gaan. Maar, in het echt maakt het wél uit. Dat is het hele idee van het spel. Jij kijkt de afleveringen, en begint hele lijsten argumenten op te bouwen waarom iemand wel/niet de mol is, en jij maakt daarmee een weloverwogen keuze. Dus dan heb je sowieso meer kans om de juiste te kiezen (tenzij je wordt achtervolgd door de duivelse tunnelvisie natuurlijk).

Uiteindelijk moet je dus zelf de keuze maken: als je heel zeker bent over je mol, blijf je lekker op hem/haar, en zo niet, altijd wisselen.

De Simulatie

De code is te vinden in deze Google Drive folder: Wie is de Mol (App Simulatie)

De code is een beetje een rotzooi, omdat ik een hoop dingen heb uitgeprobeerd en vervolgens weer weggehaald. En R is sowieso een ramp voor dit soort toepassingen. Welke programmeertaal begint zijn lijsten nou bij index 1? En welke programmeertaal kan geen comments van meer dan één regel schrijven? En welke programmeertaal heeft als naam nou één letter? (Nu ik erover nadenk: best wel veel. Maar toch, ze hadden iets kunnen kiezen dat meer duidelijkheid verschafte dan de letter R.) Ik vind het een mollenactie. Overduidelijk.

Er zijn (nog) geen reacties.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *